Van theorie naar technologie: leren werken met slimme sensoren

Slimme sensoren, dataplatforms en innovatieve teelttechnieken - bij Vonk krijgen studenten de kans om technologie echt te beleven. Dankzij Smart Future, een initiatief binnen de school dat praktijkgericht onderwijs en innovatie verbindt, leren jongeren niet alleen over technologie, maar gaan ze er zélf mee aan de slag.

Gert Folkerts, practor Zorgtechnologie en docent/onderzoeker bij Groenpact en het practoraat Smart Technology, ziet hoe belangrijk dat is: “Zodra studenten zelf iets aansluiten, iets meten en die data vervolgens terugzien op een dashboard leren zij door te doen. Dan begint leren pas echt.” Dit vormt de basis voor tal van praktijkprojecten binnen Vonk, waarbij studenten technologie niet alleen begrijpen, maar ook daadwerkelijk toepassen.

Technologie toepassen in de kas, de tuin en op het schoolplein

Een mooi voorbeeld hiervan is de kas bij de vonklocatie in Hoorn. Deze kas wordt in het nieuwe schooljaar ingericht met slimme sensoren die onder andere bodemvocht, temperatuur en elektrische geleidbaarheid meten. Met deze ‘smart’ technology leren studenten hoe voeding, water en omgevingsfactoren invloed hebben op plantengroei. Ze zien bijvoorbeeld wat het effect is van een hogere geleidbaarheid in de bodem, wat duidt op meer opgeloste zouten - en dus meer voedingsstoffen.

Ook buiten de kas wordt technologie slim ingezet. Op het schoolplein zijn in samenwerking met het bedrijfsleven sensoren gebruikt om te meten hoeveel regen er valt rond de school, wat de temperatuur doet, en hoe het microklimaat zich ontwikkelt. Die data worden gekoppeld aan online dashboards en gebruikt in de lessen. “Wat je meet, kun je begrijpen,” zegt Folkerts. “En wat je begrijpt, kun je beïnvloeden. Dat is de kracht van technologie in het onderwijs.”

LoRaWAN

Ook wordt gewerkt met LoRaWAN - een Internet of Things (IoT) netwerk dat data over grote afstanden kan versturen. Een sensor kan tot wel tien kilometer ver een signaal uitzenden. Via een ‘gateway’ wordt dat signaal doorgestuurd naar een landelijke server. Zo ontstaat een keten die studenten helemaal zelf leren begrijpen én bouwen. “Van de sensor in de grond tot het dashboard op je scherm - studenten leren dat die hele keten logisch in elkaar moet zitten,” legt Folkerts uit. “En daar zit precies de uitdaging waar ze enthousiast van worden.”

Samen leren, ontwerpen en onderzoeken

Regelmatig wordt bij Vonk een projectweek georganiseerd waarbij studenten van verschillende opleidingen samenwerken. De studenten kunnen dan bijvoorbeeld een kas inrichten, een meetsysteem ontwerpen of een slim dashboard bouwen. “Tijdens zo’n projectweek zie je echt iets ontstaan,” zegt Folkerts. “Techniekstudenten leggen de infrastructuur aan, terwijl anderen nadenken over wat de data eigenlijk betekent voor een plant of bodem. Ze brengen elkaar op ideeën. Dat is ontzettend waardevol.” 

Verbonden met de wereld buiten school

Om studenten goed voor te bereiden op hun latere werk, is het belangrijk dat ze ook kennismaken met technologieën die in de praktijk gebruikt worden. Daarom laten Folkerts en de docenten van Groen voorbeeld zien aan de studenten wat er toegepast wordt in de glastuinbouw. Denk aan het meten van sapstromen of veranderingen in stengeldikte met behulp van sensoren. Deze technologieën helpen om precies te bepalen hoeveel licht, water of meststoffen een plant nodig heeft. “Je ziet wat er allemaal mogelijk is als je technologie echt goed inzet,” zegt Folkerts. “Dat proberen we te vertalen naar begrijpbare en visuele lesstof voor het mbo. De intentie is ook om als mbo samen te werken met hbo’s om kennisketens te koppelen en te laten samenwerken."

Binnen Vonk wordt voortdurend gekeken hoe opleidingen kunnen meebewegen met technologische ontwikkelingen. Docenten en onderzoekers werken samen om lesmateriaal te ontwikkelen, nieuwe technieken te introduceren, en studenten actief te betrekken bij innovatieprojecten. Folkerts noemt het een groeiproces: “Er is geen vast pad, maar wel een duidelijke richting. We willen jongeren opleiden die durven denken, doen en vernieuwen. Die technologie niet alleen snappen, maar ook inzetten voor een duurzamere toekomst. Dit alles doen we echt samen met onze docenten, want hun betrokkenheid en expertise zijn onmisbaar om technologie succesvol te integreren in het onderwijs en studenten optimaal te begeleiden.”